Wolbrom wita Was.

Styczeń 1980r.

W ciemnościach nocy,przez zaśnieżone,kręte drogi przedziera się ciężarówka. Za nią podąża pyrkając jakiś samochód.Ach! To Syrena 104 !
W Syrenie śpi 3 dzieci,a kobieta ją prowadząca to ich matka.
Na zewnątrz srogi mróz.Krajobraz jawi się jak z horrorów.Ciemno, zimno i mrocznie.
W ciężarówce jedzie 2 mężczyzn. Spieszą się. Nikt nie spodziewał się,że zastanie ich noc w drodze.
Koło północy docierają do celu swojej podróży.Zatrzymują samochody na blokowisku w jakimś miasteczku. Dookoła ciemność i przejmująca cisza.
Szybko znoszą przedmioty o różnych kształtach z samochodu do mieszkania w jednym z bloków.
Ustawiają chaotycznie , jak popadnie.Spieszą się.
Wprowadzają dzieci do mieszkania. Szybkie ścielenie łóżka i dzieciaki już w nim są.Dookoła bezładne kształty mebli jawią się jak stalagnity w mrocznej jaskini.

Dorośli opuszczają mieszkanie.Muszą jeszcze raz pokonać tę samą trasę.
Najstarsza dziewczynka ma 12 lat, młodsza 8, najmłodsza 5.
Poranek wita dziewczynki ponurym widokiem.Za oknem wysypisko śmieci,pomimo śniegu, czarne od żerujących wron. Nagle ptaszydła zrywają się do lotu. Widok jak w "Ptakach" Alfreda Hitchcocka.
Najstarsza dziewczyna szykuje jedzenie dla rodzeństwa i niecierpliwie czeka na rodziców.Boi się, bo są tu samotne, w obcym mieście a rodzice....jakby im się coś stało?W głowie kołaczą jej różne myśli.
Dzieciaki latają po mieszkaniu i zaklepują pokoje: ten mój! ten mój!
W mieszkaniu jest zimno. Mróz wdziera się ze wszystkich stron.
Dorośli szczęśliwie wracają z resztą gratów.

Miasteczko Wolbrom powitało nas brzydką, mroczną pogodą ale pełnymi półkami sklepowymi. W Makowie już zaczynał się kryzys. Tu jest województwo katowickie.Bogatsze i to widać w sklepach. Nie brakuje chleba.
Niedługo i tu zawita kryzys.

Miasto od razu pokazało swoje brzydsze oblicze: wysypisko śmieci, kominy, brak górek do jazdy na sankach, brak koleżanek.
Czułam ,że wydarto mnie mnie z mojego środowiska,że ciężko mi tu będzie,czułam żal.
Wiele lat próbowałam znaleźć to ładniejsze oblicze tego miasta, nie znalazłam.Poszłam do szkoły, moje siostry też.Początkowo byłam dziwadłem. Oglądano mnie jak małpę w ZOO.
Potem rozmowa w klasie:
-Ty mówisz tak jak my, ale inaczej.
Okazało się mam góralski akcent.Nie wiedziałam.Słowa niektóre różniły nas.Były to jednak sporadyczne wypadki.
Znalazłam tu koleżanki, kolegów, nawet górkę do jazdy na sankach (zjazd 3 sek.).Jednak tęsknota pozostała.
A ojciec (dowcipny!) powtarzał: następnym razem przeprowadzimy się do Suwałk.
Odpowiadał mu krzyk: NNNiiiieeeeee!

3,5 roku później uciekłam. Wróciłam do Makowa Podh. by uczyć się w suskim L.O.
Po skończeniu L.O. wróciłam do Wolbromia.

Sielsko anielsko.

„Szukałem tego w Paryżu, szukałem w Berlinie i Rzymie
A to za oknem było i miało polskie imię.
Myślałem , że to potęga świat nowy, nowe dzieje
A to ogródek wiejski, co się kwiatami śmieje.
A to groszek pachnący, georginie i malwy
Wymalowane słońcem w proste włościańskie barwy.”
Julian Tuwim „Cel”



Wiem,że jestem nudna z tymi wspominkami, ale dziś chciałam opisać moje wakacje w domu rodzinnym mojego ojca.
Dlaczego ? Bo zawsze jak o nich myślę, przed oczyma staje mi drewniana chałupa,z brązowych bali, kryta gontem. Przed chałupą drewniany płot,zza płotu wyglądają georginie i malwy . Przed płotem drewniana ławeczka a na niej siedzi mój dziadek z fajką w ustach i sobie pyka.
Dlatego,że tą wieś na "ścianie wschodniej" z tamtych czasów wspominam jako obraz sielankowy.
Wiem, wiem,że życie na wsi , jeszcze na takiej wsi było ciężkie, ale nie chcę pisać o trudzie chłopa tylko o pięknie takich zapomnianych przez Boga wsi.

Chałupa była więc drewniana. Miała malutkie okna i dwie izby zamieszkane przez ludzi. Za ganku wchodziło się do pierwszej izby- kuchni. Tu stał spory piec z częścią na chleb i zapieckiem. Pod oknem stół, na ścianie kredens taki biały i łóżko.
Druga izba to pokój. Tu mniej tradycyjnie. Stała meblościanka na wysoki połysk z lat 70-tych, stół i krzesła oraz wersalka.Tu mieszkał brat mojego taty-kawaler wtedy.
Do powały na żyłkach poprzyczepiał modele samolotów, które sklejał. Pracował w Mielcu w Zakładach Lotniczych. Jak cała rodzina, całe wsie, całe miasteczka dookoła.
Drugą część domu zajmowały zwierzęta. Z kuchni wchodziło się do chlewika, stajni i stodoły.Mnie tam nie wolno było chodzić, bo koń wściekły, bo krowa narwana...
Cała posesja miała kształt prostokąta. Dom stał bokiem do bramy wjazdowej.
Na przeciw wejścia do domu był mały płotek,a za płotkiem wychodek. Żeby nie szpecił widoku z domu, wokół rosło pełno malw i georginii. Był prawie niewidoczny.
Pomimo ogromnych niedostatków, pomimo biedy, pomimo stresu związanego z załatwianiem się w wychodku, uwielbiałam tam być.
Uwielbiałam wolność, zapach dębowego lasu, zapach pól.
Po zjedzeniu śniadania wybiegałam na błonia i bawiłam się z dzieciarnią, pasałam krowy i nie miałam czasu nawet na obiad.
Tam byłam szczęśliwa, bo jadłam tylko nabiał i żurek, tam poznałam smak morwy, wspinania się po drzewach i tarzania się w naturze.

Pamiętam jak pewnego lata, zajechaliśmy naszą Syrenką do Malinia. Jak to w takiej chałupie, gdzie mieszka dwóch facetów i nie ma kobiety, zastał nas niemały bałagan.
Matka miała przechlapane.Musiała podwinąć rękawy i wziąć się do roboty.Pranie, szorowanie podłóg, mycie okien itd.
Gdy już jej prace dobiegały końca, kazała wujkowi i tacie napchać nowy czysty siennik do dziadkowego łóżka świeża słomą.
Napchali jak kazała. Dziadka okąpano, ostrzyżono, ogolono (miał ponad 70 lat), wtłoczono w świeżą piżamę.

Śmieję się do dziś na wspomnienie widoku jaki ujrzałam w kuchni po wszystkich tych zabiegach.
Otóż dziadek mój nie był wysokim gościem, a chłopaki tak mu siennik wypchały,że nie mógł do łóżka wejść.
Wpadli więc na pomysł,że drabina będzie potrzebna.Jak pomyśleli , tak zrobili,no i dziadek do łóżka po drabinie wchodził.Śmiechu było co niemiara.
Pamiętam minę dziadka.Śmiał się ale też na jego dobrodusznej twarzy malował się wyraz szczęścia.

Czarna rozpacz.

Czytałam taki oto artykuł w Newsweek-u na temat optymizmu.
Fajnie było by mieć choć 1/4 tego optymizmu albo chociaż tego LSD...
Dziś opłaciłam rachunki konieczne i ....dopadł mnie cholerny dół.To co zostało mi na koncie wystarczy może na 1,5 tygodnia życia.A co dalej?A może jakieś buty?Jakąś bluzkę?
Nic z tych rzeczy.Jest mi dużo gorzej niż za komuny.Pracuję na 4/5 etatu i biorę 700 zł mój mąż też ma 4/5 etatu. Dramat.
Tyle czasu broniłam się przed tym cholernym dołem.Dziś wygrał.Pokonał mnie.
Mam ochotę się powiesić.

Mickiewicz w Suchej Beskidzkiej

Po dokonaniu w piątek miękkiego resetu brandy Napoleon, jakieś komórki w mózgu mi obumarły i przez to zrobiła się przestrzeń dla jakichś wymiętoszonych, starych komórek, bo nagle przypomniałam sobie dziwną rzecz z dzieciństwa.

Otóż będąc smarkiem lubiłam jak do poduszki ojciec opowiadał mi bajki.Jako,że szybko wyczerpał mu się repertuar sięgnął po Dzieła Wybrane Adama Mickiewicza. Mieliśmy w domu (teraz ja ją mam) starą książkę, wydaną za czasów Bieruta z rycinami jak powyżej.
No i ojciec mi czytał "Świteź","Świteziankę","Rybkę","Powrót taty", "Stepy Akermańskie". Jak czegoś nie rozumiałam to mi tłumaczył.
Co ciekawe, mój ojciec skończył tylko podstawówkę, bo zaraz poszedł do pracy, bo pochodził z biednej rodziny, bo nie miał innego wyjścia.
I czytał mi do znudzenia (jego, nie mojego) poezję Mickiewicza.
A ja w L.O. zastanawiałam się skąd znałam to wszystko,zanim to przeczytałam...

Moja ukochana ballada to "Pani Twardowska". Ja ją umiałam na pamięć w wieku 5 lat i umie do dziś.
Miała poza tym szczególne znaczenie dla mnie, bo akcja jej dzieje się w karczmie "Rzym". Ta karczma stoi po dziś dzień w Suchej Besk.
Pan Twardowski mówi do diabła, dyktując mu swoje warunki poddania się :
Patrz, oto jest karczmy godło
koń malowany na płótnie
ja chcę mu skoczyc na siodło
a koń niech z kopyta utnie."

Herbem Suchej B. jest koń na czerwonym tle.
Zresztą można poczytać o tej karczmie np.w Wikipedii

Do karczmy "Rzym" chodziliśmy na wagary w L.O, tam spotykała się młodzież,tam mają pyszny żurek. Polecam.

Wsuwki, peruki czyli fryzjerstwo doświadczalne.

Uprawiałam dzieciństwo ekstremalne.Chyba zawsze byłam na granicy życia i śmierci.
Pamiętam, że będąc brzdącem małym ale upartym, pomimo ostrzeżeń, wsadziłam do kontaktu wsuwkę do włosów. Doświadczenie to wstrząsnęło mną całą. Moją babcię, która mnie pilnowała, o mało nie doprowadziło do zawału. Dobrze,że przeżyła, bo miałabym na sumieniu morderstwo i samobójstwo. Czy moje sumienie by to zniosło?

Oprócz tego,że byłam notorycznym kłamcą w celach obronnych, byłam też dzieckiem wyjątkowo szczerym.
W latach 70 tych zapanowała dziwna moda na peruki. Moja mama miała taką jedną, podobno wypasioną, podobno nie wyglądała jak peruka, podobno była doskonała bo zagraniczna.
No i mamusia wystrojona zabrała mnie do sąsiedniego miasteczka PKS-em. I do Jelcza (ogórka) my hop. Siadamy, Pani konduktor podchodzi , kasuje bileciki.Kątem oka dostrzegłam,że mamie peruka się przekrzywiła, więc ja w sukurs jej i na całe gardło:
-Mamo, popraw sobie perukę!
- ciiii... - to moja mama
-Mamo popraw sobie perukę!
No i poprawiła.Potem w domu ojcu opowiadała jak ją urządziłam.
Kontynuując temat peruk, to pamiętam,że były takie peruki dla dzieci, do zabawy. Np. indiańska z opaską i piórkiem. Ja miałam rudą, chyba na modłę Pipi Lansztrung. Uparcie ubierałam ją na podwórko. Ja miałam krótkie włosy a tu takie warkocze...jak nie chodzić w niej. Była moją namiętnością do momentu jak jakaś dziewucha idącą z matką powiedziała do niej:
-Patrz mamo jaka wariatka, w peruce chodzi!
W tym momencie nastąpiła śmierć peruki. Wylądowała w pudle na zabawki i pozostała w wielkiej niełasce do końca swoich dni.

....Rano, wieczór, we dnie, w nocy....

Na całe te wspominki wzięło mnie za sprawą Eziety. Miałam kiedyś to wszystko opisać, ale ciągle nie miałam koncepcji.
Tak więc jak zaczęłam, to pociągnę to dalej. Poczuję się spełniona. Heheheh.

Maków Podhalański to najpiękniejszy okres mojego życia. Czas dzieciństwa.Staram się nie pamiętać o tym co było złe. A złego też było, ale chcę pisać o tym co było dobre.

Anioł Stróż i Matka Boska Makowska zawiązały spółkę w celach ochrony durnego dzieciaka jakim byłam.Kurcze, nie zawsze mnie chronili, bo po dupsku dostałam nie raz, ale to może miało być pouczające....ale ja się powoli uczyłam.

Tu na świat przyszła moja druga siostra, gdy ja miałam 7 lat. Było to śliczne małe wrzeszczadło.Darło się na okrągło. Lekarze wymyślali skręty kiszek i inne choroby.Gdy stała się dzieckiem pełzającym, szybko się okazało,że brakowało jej w organiźmie celulozy i bawełny. Zjadała wszystkie papiery i skrawki materiałów (mama była krawcową), była lepsza jak odkurzacz.

Wiem, miałam pisać o sobie, ale muszę wspomnieć jeszcze o mojej siostrze , tej co chlebem ją karmiłam, bo gdy wyrosła z pieluch stała się ciekawym przypadkiem.
Otóż ona, gdy przychodzili goście,zabierała buty z przedpokoju, chowała się za zasłoną w pokoju i skrupulatnie wylizywała te buty do czysta.Zjadała też farbę ze ścian, a idąc z piaskownicy do domu, brała na drogę dwie garści piasku do zjedzenia.

Ad rem: Latem często chodziłam z koleżankami nad rzekę w celach rekreacyjnych, a wracając kładłyśmy na torach kolejowych różne przedmioty, by się przekonać jak będą wyglądać po przejechaniu przez pociąg, a może nam się uda pociąg wykoleić? To byłby widok!
Nie zdawałyśmy sobie sprawy,że wykolejenie jest możliwe. Cóż za głupota nas opętała.

Z natury byłam dzieckiem nabiałożernym.Nie lubiłam niczego co leżało koło mięsa.
Rodzice jednak postawili sobie cel: zmuszać mnie do jedzenia mięsa.
Bom licha, bo umrę,bo nie samym serem człowiek żyje.
A ja chciałam serem żyć!

Stosowałam różne sztuczki by pozbyć się mięsa z talerza. Parę razy mi się udawało, ale mój nieufny ojciec zawsze w końcu mnie wytropił i moje sztuczki.
Zakopywałam mięso w ziemniakach (ich nie musiałam zjadać do końca). Wydało się.
Nabierałam mięso do ust (jak chomik) i szłam do wc ,bo strasznie mi się chciało sisiu .Tam mięsko wypluwałam.Wydało się.
Wkładałam mięso do talerzy młodszego rodzeństwa. Wydało się.
Wrzucałam mięso za meble.Wydało się.
Wyrzuciłam kotleta za okno. Wydało się.

To ostatnie zdarzenie mnie zdumiało.
Mój pomysł był prosty a jakże genialny. Mieszkaliśmy na 3 piętrze, po osiedlu zawsze kręci się jakiś pies, a pod oknem są trawniki....
Jak pomyślałam, tak uczyniłam.Chlast i kotleta nie ma.
Jakież było moje zdziwienie,gdy mój staruszek, który nigdy nie wyrzucał śmieci, akurat w tym dniu poszedł ze śmieciami.Wrócił i zlał mi tyłek.
-Znalazłem Twojego kotleta.
No przecież to niemożliwe! Żaden pies nie był głodny?
-To nie mój!Przecież nie pisze na nim: KASIA.
Ojciec był nieugięty.
Podziwiam upór i zawziętość moich rodziców w walce o moją mięsną dietę.Dlaczego nie odpuścili?Dlaczego obiad musiał być dla mnie stresującą porą?
Do dziś nie wiem.
Pewnego dnia matka poddała się.
-Co byś Ty chciała codziennie jeść? co mam Ci gotować, byś jadła?
-Makaron z serem i cukrem.
No i gotowała mi przez tydzień makaron z serem i cukrem i uwierzcie,że zdołała mi go obrzydzić.
No to potem jadłam zupę mleczną z makaronem.
No i raz jadłam taką zupę przy stole i niemiłosiernie się kręciłam przy tym jedzeniu.
-Uspokój się bo spadniesz z krzesła.
No i spadłam, talerz z mlekiem na mnie.Odłamki talerza powbijały mi się w szyję.
Matka w krzyk:
-Nie ruszaj się.
Powyjmowała mi te odłamki szkła i stwierdziła,że mało brakło a bym tętnice sobie przecięła. Nie wiedziała,że Anioł Stróż ma mnie w opiece,bo takie dzieci jak ja zasługują na opiekę.

Anioł rozpostarł skrzydła.

I nastał Maków Podhalański.
I Anioł Stróż rozpostarł swoje skrzydła i zaopiekował się mną.Skąd wiem? Bo wciaż żyję.

Urodziła się moja siostra, którą nakarmiłam chlebem z masłem w pierwszym tygodniu jej życia.Przeżyła. Smakowało jej. Matka miała pretensje.

Przeprowadzka. Utrata starych koleżanek.Wyruszyłam w drogę w nieznane.Zamieszkaliśmy w mieście 7 km dalej, ale ja wiedziałam, ze Sucha została utracona.
Sucha Beskidzka miasto utracone.

Zaczął się mój horror. Młodsza siostra w domu! Trzeba ustępować, bawić się, ale były i dobre strony. Było na kogo zwalić jakąś swoja winę i mniej uwagi mi poświęcali.
Mogłam się cała oddać poznawaniu nowej okolicy. A było tu ciekawych zakątków!
Najpierw jednak poznałam nowe sąsiadki, późniejsze moje towarzyszki i przyjaciółki.
Najpierw nieśmiało badałam okolice swojego bloku, osiedla, sąsiedniej ulicy,rynku,okolicznych ulic, strumieni, rzeki, gór. Zataczałam coraz większe kręgi.Sięgnęłam i okolicznych wiosek.Wszystko to zaliczyłam zanim poszłam do szkoły.
Lato spędzałam na podwórku. Za blokiem płynął strumyk,w którym brzechtaliśmy się do woli.Strumień górski, czysty z pijawkami i ropuchami.
Wiecie,że prze przy ropusze nie wolno pokazywać zębów, bo powypadają wszystkie? Chodziliśmy więc w kółko z zamkniętymi ustami.
Szukałam też źródeł naszego strumyka wysoko w górach. Chodziłam na skałki by obserwować żmije zygzakowate (jadowite). Po śmierci dziecka w szpitalu po ukąszeniu przez żmiję, przestałam.
Z koleżankami znalazłyśmy nowe hobby: kradzież miodu z pasieki. A ja panicznie boję się pszczół.Kradzież jabłek z sadu naszej nauczycielki, kradzież marchewki i porzeczek z cudzych ogródków.
Najlepszą zabawą okazało się jednak turlikanie po halach. Matka się dziwiła czemu spodnie są uzielenione. A dla mnie problemem nie były zielone spodnie ale ból pleców po upadkach z poszczególnych hal. Z tych samych hal zimą jeździłam na sankach co zakończyło się uszkodzeniem kości ogonowej i bólem przez parę lat. Nie uchroniło mnie to przed poszukiwaniem coraz bardziej ekstremalnych zjazdów. Zjazd na sankach z gór stawał się coraz bardziej ryzykowny.A my szukaliśmy coraz to nowych wyzwań.Adrenaliny dostarczać zaczęły nam zjazdy wzdłuż potoków górskich z ciągłym ryzykiem skąpania się.
Człowiek uzależnia się od adrenaliny i z czasem potrzebuje jej coraz więcej. Nic prostszego. Jazda na łyżwach po lodzie, po lodzie na rzece, po górskiej rzece.Czemu nie?!

Anioł miał mnie w opiece.